Қазақстанның көрікті жерлері: нені көруге болады және қайда тоқтауға болады
Аймақтар бойынша 16 орын — Яссауи кесенесі мен Таңбалы петроглифтерінен Шарын, Бурабай және Байқоңырға дейін — және қай қалаларды база ретінде таңдаған ыңғайлы.

Қазақстанның басты көрікті жерлері бүкіл елге шашыраған: оңтүстікте — ежелгі қалалар мен кесенелер, Алматы маңында — таулар, шатқалдар мен көлдер, солтүстікте — дала қорықтары мен қарағайлы демалыс орындары. Біз аймақтар бойынша 16 орынды жинап, әрқайсысы үшін қай қалада тұрған ыңғайлы екенін ұсындық. ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміндегі нысандар мәтінде белгіленген. 2026 жылдан бастап Қазақстанда олардың саны жеті: жетіншісі — Маңғыстаудың жартас мешіттері. Толығырақ — «Қазақстандағы ЮНЕСКО нысандары» мақаласында.
Оңтүстік: Түркістан, Отырар, Сауран
1. Қожа Ахмет Ясауи кесенесі (ЮНЕСКО). Түркістанның басты киелі орны 1389–1405 жылдары Әмір Темірдің бұйрығымен сопы ақын Қожа Ахмет Ясауидің қабірі басына салынған. Ғимараттың көлемі — 46,5 × 65,5 м, басты күмбезі 22 м диаметрмен 44 м биіктікке көтеріледі. Кесене ЮНЕСКО тізіміне 2003 жылы енгізілген. Қайда тұруға болады — «Түркістанның қонақүйлері» нұсқаулығында.
2. Отырар мен Сауран. Сырдарияның бойындағы орта ғасырдағы ірі қалалардың қалашықтары. Отырар Түркістаннан оңтүстікке қарай 57 км жерде: моңғол шапқыншылығына дейін ол Орталық Азиядағы ең ірі қалалардың бірі болған. Сауран Түркістаннан солтүстік-батысқа қарай 43 км жерде, Қазақ хандығы кезіндегі Сырдария бойындағы басты қалалардың бірі. Аймақ бойынша маршруттар — «Шымкент пен Түркістанда не көруге болады» мақаласында.
3. Ақсу-Жабағылы қорығы (ЮНЕСКО). Орталық Азиядағы ең көне қорықтардың бірі — ол 1926 жылы құрылған. Қаратау қорығымен және Сайрам-Өгем ұлттық паркімен бірге ЮНЕСКО-ның «Батыс Тянь-Шань» нысанына (2016) кіреді. Ең жақын ірі қалалар — Шымкент және Тараз.
Алматы және Жетісу
4. Медеу және Көктөбе. Медеу — теңіз деңгейінен 1691 м биіктікте орналасқан биіктау мұз айдыны (қазір 2027 жылдың соңына дейін қайта жаңғыртылып жатыр), мұз алаңы 10,5 мың м². 1952 жылдан 1988 жылға дейін мұнда сырғанақпен жүгіру спортынан 320 рекорд орнатылды. Жоғарырақта — тау шаңғысы курорты Шымбұлақ, ал оған апаратын жолда, Горельник маңында — «Апа Катя» тау кафесі бар. Көктөбе — қаланың өзіндегі биіктігі 1130 м тау, оның басына Республика сарайынан аспалы жол апарады, ол 1967 жылы іске қосылған. Қала бойынша маршруттар — «Алматыда не көруге болады» мақаласында.
5. Үлкен Алматы көлі. Теңіз деңгейінен 2510 м биіктіктегі тау көлі, қаладан тікелей сызықпен оңтүстікке қарай 15 км жерде, Іле Алатауы ұлттық паркінде орналасқан: ұзындығы — 1,6 км, тереңдігі — 30–40 м. Тау бөктерінде қайда тұруға болады — «Алматының тау қонақүйлері» мақаласында.
6. Таңбалы петроглифтері (ЮНЕСКО). Алматыдан солтүстік-батысқа қарай 170 км жердегі Анрақай тауларындағы шатқал: тек басты шатқалдың өзінде жартасқа салынған 2000-ға жуық сурет бар, олардың көбі — қола дәуірінен қалған. ЮНЕСКО нысаны — 2004 жылдан бері. Іле жағасындағы Тамғалытаспен шатастырмаңыз — ол жерде XVII–XVIII ғасырлардағы буддалық бейнелер бар. Толығырақ — «Тамғалы» мақаласында.
7. Жібек жолы қалашықтары (ЮНЕСКО). 2014 жылы Қазақстанның сегіз қалашығы — Талғар, Қаялық, Қарамерген, Ақтөбе, Ақыртас, Құлан, Қостөбе және Өрнек — Қытай және Қырғызстанмен ортақ «Жібек жолы: Чанъань-Тянь-Шань дәлізінің маршруттар желісі» нысанына енді. Талғар — Алматының жанында, Ақыртас — Таразға жақын жерде.
8. Шарын шатқалы. Алматыдан шығысқа қарай 195 км жердегі ұзындығы 154 км шатқал, онда Қамалдар аңғары мен реликті шаған тоғайы бар. Толығырақ — «Шарын шатқалы» мақаласында.
9. Қолсай көлдері мен Қайыңды. Теңіз деңгейінен 1818-ден 2850 м-ге дейінгі биіктікте орналасқан үш тау көлі және суда тұрған шыршалары бар Қайыңды көлі. Сапарға 2–3 күн бөлген жөн — сапарды қалай жоспарлау керек.
10. Алтынемел (ЮНЕСКО). Ұзындығы 1,5 км, биіктігі 130 м-ге дейінгі Әнші құмы мен Ақтау таулары бар ұлттық парк. Барсакелмес қорығымен бірге 2023 жылдан бастап ЮНЕСКО-ның «Тұран қоңыржай белдеуінің шөлдері» нысанына кіреді. Толығырақ — «Алтынемел» мақаласында.
Аймақ бойынша сапарларға Алматыны негізгі база етіп алған ыңғайлы: Rentus-тағы Алматы қонақүйлері.
Астана және солтүстік
11. Бәйтерек және Хан Шатыр. Бәйтерек — 1997 жылы астананың Астанаға көшірілуінің белгісі ретінде салынған ескерткіш әрі шолу мұнарасы. Хан Шатыр — биіктігі 150 м, шпилі бар алып шатыр пішініндегі ғимарат, оны Норман Фостердің бюросы жобалаған. Маршруттар — «Астанада не көруге болады» мақаласында.
12. Қорғалжын қорығы (ЮНЕСКО). Астанадан оңтүстік-батысқа қарай 130 км жерде: көлдер мен батпақты алқаптар, онда қызыл қанат және бұйра бірқазан мекендейді. Қостанай облысындағы Наурызым қорығымен бірге ЮНЕСКО-ның «Сарыарқа — Солтүстік Қазақстанның даласы мен көлдері» нысанына (2008) кіреді. Қалай баруға болады — «Қорғалжын» мақаласында.
13. Бурабай. Астанадан үш сағаттық жолдағы көлдер, қарағайлар мен гранит жартастар. Не көруге болады — «Бурабай: не көруге болады» нұсқаулығында, қайда тұруға болады — «Бораводағы және Щучинскідегі қонақүйлер» мақаласында.
14. Баянауыл. Елдегі алғашқы ұлттық парк (1985): Екібастұздан 100 км жердегі жартастар арасындағы көлдер. Толығырақ — «Баянауыл» мақаласында.
Солтүстікте база ретінде Астана мен Көкшетау қолайлы: Rentus-тағы Астана және Көкшетау қонақүйлері.
Шығыс және батыс
15. Мұзтау және Катонқарағай. Алтайдың ең биік нүктесі және елдегі ең үлкен ұлттық парк. Ол жаққа шекаралық рұқсатнама қажет — оны қалай алуға болатынын «Шығыс Қазақстан: Мұзтау» мақаласында айттық. Негізгі қала — Өскемен: онда қайда тұруға болады.
16. Байқоңыр. Әлемдегі ең ірі жұмыс істеп тұрған ғарыш айлағы: ол 1955 жылы Қызылорда облысында, Қазалы мен Жосалы кентінің арасында құрылған, ал 1961 жылы 12 сәуірде осы жерден Юрий Гагарин ұшты. Ғарыш айлағының негізгі операторы — ресейлік «Роскосмос» мемлекеттік корпорациясы, сондықтан бару тек алдын ала ресімделген рұқсатнамамен, әдетте ұйымдастырылған сапар құрамында ғана мүмкін. Ең жақын облыс орталығы — Қызылорда: Қызылорда қонақүйлері.
Сапарды қалай жоспарлау керек
- Базаны таңдаңыз. Алматыдан тауларға, Шарынға, Қолсайға және Алтынемелге, Астанадан — Бурабай мен Қорғалжынға, Түркістаннан — Отырар мен Сауранға барған ыңғайлы.
- Жолға уақыт қалдырыңыз. Қашықтықтар үлкен: Алматыдан Қолсайға дейін — 330 км, Таңбалыға дейін — 170 км.
- Рұқсатнамаларды тексеріңіз. Шекара аймағына — Мұзтауға, Жоғарғы Қолсайға — рұқсатнамасыз жібермейді; оны алдын ала рәсімдеңіз.
- Кіру билеттері. Ұлттық парктерге кіру ақылы, тарифтер АЕК-пен есептеледі — бұл теңгемен қанша болады.
- Маусым. Таулар мен көлдерге — жаз, оңтүстік пен шөлдерге — ыстық болмайтын көктем мен күз.
Жұмыс бабымен барсаңыз
Көптеген көрікті жерлер іскерлік қалалардың өзінде орналасқан: Медеу мен Көктөбе — Алматыда, Бәйтерек — Астанада, Ясауи кесенесі — Түркістанда. Егер іссапар жұма күні аяқталса, демалыс күндеріне қалуға болады. Компаниялар қызметкерлеріне қонақүйлерді Rentus арқылы брондайды, ал шот пен актіні және ЭШФ-ны өз деректемелеріне алады.
Сұрақтар мен жауаптар
Қазақстанда ЮНЕСКО-ның қанша нысаны бар?
Алты: Қожа Ахмет Яссауи кесенесі, Таңбалы петроглифтері, «Сарыарқа» (Қорғалжың және Науырзым), Жібек жолы қалашықтары, «Батыс Тянь-Шань» және Алтынемел паркі бар «Тұран шөлдері».
Қазақстанда бір аптада нені көруге болады?
Бір аймақты таңдаған ыңғайлы. Мысалы, Медеу мен Көк төбесі бар Алматы, Шарын шатқалы, Көлсай және Қайыңды — немесе Астана мен Бурабай және Қорғалжыңға сапар.
Алматыға жақын қандай көрікті жерлер бар?
Қаланың өзінде Медеу мен Көк төбе, қаладан жоғары таудағы Үлкен Алматы көлі, 170 км жерде Таңбалы петроглифтері, 195 км жерде Шарын шатқалы және 330 км жерде Көлсай көлдері.
Байқоңырға бару мүмкін бе?
Иә, бірақ алдын ала ресімделген рұқсатнамамен ғана — әдетте ұйымдастырылған сапар құрамында. Ғарыш айлағының негізгі операторы — «Роскосмос».
Көбірек көру үшін қайда тоқтаған жөн?
Таулар, Шарын, Көлсай және Алтынемел үшін — Алматыда; Бурабай мен Қорғалжың үшін — Астанада; Яссауи кесенесі, Отырар және Сауран үшін — Түркістанда немесе Шымкентте.
Мақаланың мәтіні, аудармасы және суреттері жасанды интеллекттің көмегімен дайындалған. ЖИ қателесуі мүмкін — маңызды сандарды, күндерді және талаптарды ресми дереккөздермен салыстырыңыз.
Тексерілген іскерлік қонақүйлер жабық корпоративтік бағамен, ал компанияға шот, акт және ЭШФ — бір кабинетте.
Тақырып бойынша тағы
Фотоны ЖИ жасаған
12 қараша 2026Алматыда қонақүйлер неге қымбат: Еуропамен, Түркиямен және Азиямен салыстырамыз
Фото: AkylbekovAS
12 қараша 2026Зайсан көлі: қалай жетуге болады, қашан бару керек және маңында не көруге болады
Фото: Alfira Khissamutdin
12 қараша 2026Ой-Қарағай және «Лесная сказка»: бағалар, аспалы жол және Алматыдан қалай жетуге болады
Фотоны ЖИ жасаған
9 қараша 2026Universal Studios Beijing: билеттер, Гарри Поттер, виза және жол
Фотоны ЖИ жасаған
9 қараша 2026Әлемдегі Диснейлендтер: 12 парк, билет бағасы, визалар және ұшу
Бейне: Mohammad Usaid Abbasi
9 қараша 2026Гарри Поттер әлемі қайда бар: Universal парктері мен Warner Bros. студиялары
Фото: Benjamin Smith
9 қараша 2026Хогвартс шын мәнінде қайда: сарайлар, түсірілім орындары және парктер
Фотоны ЖИ жасаған
9 қараша 2026Tokyo Disneyland пен DisneySea: билеттер, виза және жол
Фотоны ЖИ жасаған
9 қараша 2026Шанхай Диснейленді: билеттер, жол, виза және кеңестер
Фотоны ЖИ жасаған
9 қараша 2026Париж Диснейленді: билеттер, виза, жол және қонақүйлер
Фотоны ЖИ жасаған
9 қараша 2026Гонконг Диснейленді: билеттер, виза және жол
Фотоны ЖИ жасаған
6 қараша 20262027 жылғы Жаңа жыл Қазақстанда: демалыс күндері және қайда бару керек
Барлық мақалалар
Іссапарлар, құжаттар және Қазақстан қалалары